نظرسنجی ها و نظرسازی ها یا تمسخر مخاطبان


لرستان۹/در حالی که تا ۱۲ اسفند ماه، روز رای گیری انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی مدت زیادی باقی نمانده است، بازار  انجام نظر سنجی هایبهتر است بگوییم " نظر سازی"رونق گرفته است و دست اندرکاران آنها در صدد هستند که از این طریق توجه افکار عمومی را به نامزدهای مورد حمایت خود جلب کنند.سوال این است که آیا چنین نظر سنجی های انتخاباتی از اعتبار برخوردار هستند و می توان به نتایج آنها استناد کرد؟ در پاسخ به این سوال باید گفت نظرسنجی ها به علل زیر فاقد ارزش و اعتبار هستند و بیشتر به نظر سازی! شباهت دارند .


۱-    هرگونه  پیمایش اجتماعی و نظر سنجی باید در برگیرنده آراء و تمایلات اعضای جامعه آماری باشد. به طور مثال برگزاری یک نظر سنجی  در شهرستان خرم آباد باید انعکاس دهنده اراء و تمایلات مردم این شهرستان باشد. از اینرو انتخاب جامعه نمونه آماری بسیار مهم است .


۲- جامعه نمونه باید شمایی تمام عیار از ویژگی های جامعه آماری باشد. در حال حاضر کدام وب سایت و وبلاگ می تواند ادعا کند آینه تمام نمای مردم شهرستان خرم آباد است؟


۳- در نظر سنجی ها، انتخاب جمعیت نمونه باید به طور کاملا تصادفی انجام شود .

۴- برای انجام نظر سنجی های انتخاباتی هنوز استاندارد بین المللی وجود ندارد تا بتوان با بهره گرفتن از آنها مبادرت به برگزاری چنین نظر سنجی هایی کرد.


۵- نظر سنجی های سیاسی در مقایسه با نظر سنجی های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی تفاوت های زیاد و حساسیت بالایی دارند. با توجه به اینکه موضوع انتخابات در زمره نظر سنجی های سیاسی قرار مییگیرد از اینرو وجود انواع خطاهای آزمونی در این نوع نظر سنجی ها قابل وقوع است.


۶- در جامعه نمونه، پارامترهای متعددی مانند سواد، جنسیت، در آمد، شغل ،سن و... افراد شرکت کننده در نظر سنجی موثر هستند که در انتخاب جمعیت نمونه باید به چنین مواردی توجه شود .


 نگاهی اجمالی به چند وبلاگ و وب سایت اینترنتی انتخاباتی در استان لرستان بیانگر آن است که نتایج چنین نظر سنجی هایی تمایلات دست اندرکان وبلاگ ها و وب سایت ها را نشان می دهد و لاغیر. مزید بر این نتایج چنین نظر سنجی هایی پایایی لازم را نداشته و در صورت تکرار همان نتایج قبلی بدست نخواهد آمد.


هر چند تعداد قابل توجهی از وبلاگ ها و وب سایت ها با هدف نظر سازی! وارد میدان می شوند ولی با این حال افرادی نیز وجود دارند که بدون توجه به مبانی علمی روش تحقیق و بدون غرض سیاسی پا در این عرصه می گذارند که البته چیزی عاید آنها نیز نمی شود.
بهترین شیوه برای پیدا کردن تمایلات مردم شهرستان خرم آباد  در برگزیدن نماینده آتی خود، نظر سنجی به صورت پیمایشی و با انتخاب جمعیت نمونه تصادفی از طریق مراجعه به منازل شهروندان شهری و و روستایی است. انجام چنین مهمی هزینه بر است و به پرسشگران بسیار حرفه ای و با تجربه نیاز دارد که اجالتاً در حال حاضر موسسه معتبر نظرسنجی در استان لرستان و شهرستان خرم آباد وجود ندارد و حتی در کشور نیز بندرت وجود دارد.