خشكسالي درپلدختربيدادمي كند

عباس دارايي/شهرستان پلدخترجنوبي ترين شهراستان لرستان باموقعيت ممتازاستراتژيك وترانزيتي كه نقطه اتصال استانهاي لرستان وخوزستان ،ايلام وكرمانشاه است.اين شهرستان باجمعيتي بالغ برهشتادهزارنفروباتقسيم سياسي 7دهستان و249روستاداراي سكنه وسعتي معادل 3هزارو615كيلومترمربع بوده كه 87درصدآنرامراتع وارتفاعات و13درصدآنراهم اراضي كشاورزي به ميزان 54هزارهكتار"12هزارهكتارآبي مابقي ديم"تشكيل مي دهند.

اين شهرستان دردومحوركشاورزي ودامپروري ازقطبهاي استان لرستان است اماباتوجه به اين مختصات وهمچنين پتانسيل عظيم ،پلدختردربخش كشاورزي ودامداري متاسفانه چندسالي است كه پديده خشكسالي به يكي ازمعضلات عمده شهرستان تبديل شده است.پراكندگي بارش وكاهش شديدنزولات جوي ازشاخص ترين علتهاي بروزخشكسالي پلدختردرفصل زراعي 91-90بوده بطوري كه دربخش كشاورزي بيشترين خسارات رابرجاي گذاشته ودامپروري شهرستان رانيز درمعرض تهديدجدي قرارداده است.

پلدختردرحالي بامعضل كم آبي وخشكسالي مواجه شده كه اين شهرستان یکی از پر آب ترین شهرستانهای لرستان است بطوري که بستر رودخانه خروشان کشکان در آن جای گرفته و با وجود اینکه هر ساله از سیلابهای متعددفصلي  خسارت می بیند ولی با مشکل آب شرب و کشاورزی مواجه است.پلدختر دارای آب و هوای معتدل در زمستان و گرم در تابستان است. جاده سراسری تهران به خوزستان از این منطقه می‌گذرد و رودخانه دائمی کشکان نیز از دره‌های تنگ "کوههای زاگرس" منطقه عبور می کند و کار بیشتر مردم منطقه کشاورزی است.

درسال آبي 91-90 وضعيت بارش ها ازنظر مقدار وتوزيع زماني نامطلوب بوده به نحوي كه براساس آمارايستگاه هواشناسي شهرستان پلدختر مقدار بارندگي اين شهرستان درسال آبي 91-90 معادل 8/177 ميلي متر بوده كه نسبت به دوره مشابه سال قبل "90-89" كه برابر 1/283 ميلي متر بوده 37- درصد ونسبت به دوره مشابه بلند مدت كه معادل 403 ميلي متر است 8/55- درصد كاهش نشان مي دهد .

علاوه بر كاهش چشمگير بارندگيها، توزيع زماني بارش ها نيز نامتناسب بوده به گونه اي كه از نيمه دوم آبانماه سال 90 تا دهم بهمن ماه به مدت 85 روز بطور متوالي بارندگي موثري كه بتواند رطوبت مورد نياز خاك وگياه را تامين نمايد صورت نگرفته است.

چالش آب در مسیر کشکان!

درحالي سالانه 5/12 میلیارد متر مکعب آب از استان لرستان خارج می شود که 63 درصد از این میزان آب از حوزه کارون بزرگ و به طور عمده رودخانه دز و مابقی از حوزه کرخه خارج می شود و در پشت سدهای دز، کرخه و کارون در استان خوزستان جمع می شود.

این در حالیست که از میزان آب خارج شده از استان لرستان در حوزه کرخه 66 درصد از سیمره تخلیه و 33 درصد باقی مانده از حوزه کشکان شهرستان پلدختر خارج می شود.

با این تفاسیر امسال با کاهش بارندگیها در شهرستان پلدختر بیش از هر زمان دیگری با چالش عدم مهار آبها و خشکسالی در این منطقه مواجه هستیم به طوریکه در فصل بهار و در حالیکه دراوايل تابستان گرم و سوزان پلدختر قرارداريم  زمین های کشاورزی این شهرستان هنوز تشنه اندودرفصل برداشت محصولات زراعي گندم وجوكشت ديم شهرستان دربيشترمنطقه بطورصدرصدازبين رفته وكشت آبي شهرستان هم باافت شديدتوليدات مواجه گرديده است.

نماينده مردم پلدختر:خشكسالي شديدوملموس است

دكترعلي كاييدي نماينده مردم پلدخترونايب رئيس كميسيون بهداشت ودرمان مجلس نهم بااشاره به پديده خشكسالي درشهرستان پلدخترمي گويد:خشكسالي پلدختربه حدي ملموس است كه نيازبه بررسيهاي كارشناسي نداردوبه عينه قابل مشاهده است.وي مي افزايد:درفصل زراعي جاري ودربخش توليدات كشاورزي نسبت به سال گذشته افت محسوس داشته ايم وبسياري ازكشاورزان ماحتي محصول زراعي  به ميزان تهيه بذرزراعي سال آينده رانيز توليدنكرده اند.دكتركاييدي گفت:درمنطقه انجير خيز زيودارحدود500هكتارباغ انجيروجودداردكه سالانه ده هزارتن انجيرسياه مرغوب ازآن توليدمي شودامابه علت بروز پديده خشكسالي وازبين رفتن رودخانه ماديان روداين باغات بطوربسيارجدي درمعرض خشك شدن قرارگرفته اند.نماينده مردم پلدخترتصريح كرد:باپيگيري هاي بعمل آمده باايجادپمپاژازرودخانه كشكان براي تامين آب اين باغات اقدامتي صورت گرفته امادولت محترم بايدمساعدت لازم رادراين خصوص وهمچنين توجه به كشاورزان خسارت ديده بعمل آورد.

فرماندارپلدختر:صندوق بيمه كشاورزي به كشاورزان پلدختري توجه كند

فريدون رشيدي فرماندارپلدخترهم درجلسه ستادحوادث اين شهرستان گفت:دربخش كشاورزي براثرپديده خشكسالي دربرخي مناطق به صورت صدرصدي ودربرخي نقاط نيزبين 90تا95درصدكاهش برداشت محصولات گندم وجومواجه شده ايم.

فرماندارپلدخترافزود:ميزان خريدمحصولات كشاورزي ازطريق كميسيونهاي خريدشهرستان 1000تن بوده كه باحتساب ميزان 1000تن محصول توليدي تحويلي كشاورزان به مراكزخريدخصوصي وهمچنين پايان برداشت احتمال ميرودنهايتآ4هزارتن محصول زراعي درسال زراعي 91-90توليدشودكه درمقايسه باسال قبل كاهش محسوس وقابل ملاحظه ايي داشته است.فريدون رشيدي ميزان محصول گندم درسال زراعي قبل را22هزارتن عنوان كردوگفت:اين ميزان باميزان گندم توليدي امسال اختلاف فاحشي داردكه خودبه خوبي نشان دهنده عمق بحران خشكسالي درپلدختراست.وي افزود:بيمه محصولات كشاورزي كه براي كشاورزان شهرستان برآوردشده متاسفانه به همان ميزان پرداخت نشده كه خودعاملي منفي درجهت عدم مراجعه كشاورزان براي بيمه كردن محصولات كشاورزي خوداست.فرماندارپلدختردراين جلسه خواستارتوجه صندوق بيمه كشاورزي به كشاورزان خسارت ديده شهرستان پلدخترشد.

مديركل ستادحوادث استان :اعتبارات محدودستادپاسخگوي عمق بالاي خشكسالي نيست

آريايي مديركل ستادحوادث غيرمترقبه استانداري لرستان درجلسه ستادحوادث پلدخترگفت:موضوع خشكسالي لرستان راتحت تاثيرقرارداده وابعادش هرروز گسترده ترمي شود.وي افزود:متوسط بارندگي دردنيا850ميلي متردرسال است كه اين ميزان درپنج سال گذشته درايران معادل 200ميلي متربوده وبه خوبي نشان دهنده وضعيت بغرنج كم آبي است.

مديركل ستادحوادث استانداري لرستان تصريح كرد:دردهه هفتاداستان لرستان جزپنج استان باران خيزكشوربوده  امادرچندسال اخيرمتاسفانه ميزان متوسط بارندگي لرستان از 360ميلي متربالاترنرفته است.وي گفت:متوسط بارندگي لرستان درسال گذشته 365ميلي متربوده كه اين ميزان درسال زراعي 91-90به 304ميلي متررسيده است.آريايي اظهارداشت:ستادخشكسالي كشوراستانهاراازميزان بارندگي به چهارگروه تقسيم كرده كه استان لرستان درگروه دوم باميزان بارش بين 60تا90درصدي قرارگرفته است.آريايي گفت:اعتبارات محدودستادحوادث پاسخگوي عمق بالاي خسارات نيست اماحداكثرتوان رابراي جبران بخشي ازخسارات كشاورزي شهرستان پلدختر بكارخواهيك گرفت.وي افزود:مشل بسيارريشه ايي است لذابايدبدنبال بهبودوضعيت باشيم.آريايي گفت:عملكردصندوق بيمه كشاورزي مناسب نيست ونيازمندبازنگري دربخشي ازقوانين صنودق بيمه هستيم.

معاون توليدات زراعي جهادكشاورزي استان:خسارات بسيارفراترازگفته هاست

معاون توليدات زراعي جهادكشاورزي استان هم درجلسه ستادحوادث شهرستان پلدخترگفت::خسارات بسيارفراترازگفته هاست وكشاورزي پلدختر بنابررقم گندم تحويلي كشاورزان آسيب ديده است.مهندس پيرحياتي گفت:رقم بارندگي دراستان لرستان نسبت به سال گذشته 11درصدونسبت به متوسط بارندگي بلندمدت 33درصدكاهش يافته است.

مديرعامل بانك كشاورزي لرستان:غرامت خشكسالي بزودي پرداخت مي شود

مهندس فهيمي مديرعامل بانك كشاورزي لرستان هم گفت:15ميلياردريال براي پرداخت خسارات ناشي ازخشكسالي پلدخترتوسط بانك كشاورزي درنظرگرفته شده است.وي گفت:60درصدكارميداني به پايان رسيده ومردادماه پرداخت غرامت خشكسالي به كشاورزان پلدختري به صورت نقدي صورت مي گيرد.

وضعيت بغرنج باغداران انجيردرزيوداروبن لار

پلدختردرحالي براثرخشكسالي كشاورز اش به صورت قطعي ازبين رفته كه باآغازفصل آبياري وپيك بهره برداري ازرودخانه ماديان رودهم اينك جهت تامين آب باغات انجيرزيوداروبن لاراين رودخانه تقريبآخشك شده وباغات انجيردرمعرض خشك شدن قرارگرفته اند.

اين باغات كه ازقديمي ترين باغات انجيركشوروقطب توليدانجيرلرستان وايران هستندبه علت وقوع پديده خشكسالي وكم آبي وكاهش بسياربالاي ماديان رودباكمبودشديدآب مواجه شده به نحوي كه بابرداشت آب ازرستاي بن لارآب به روستاهاي پايين دست ازجمله سرنجه ،طاق عباسعلي وكلات وبرآفتاب نمي رسد.شدت كم آبي به حدي است كه به گفته طرحاني يكي ازكشاورزان زيوداري "درطول يكصدسال اخيرتااين اندازه آب ماديان رودكاهش نداشته است."

دراين خصوص فرماندارپلدخترگفت:اميدبه بهره برداري ازآب ماديان رودديگروجودندارد.وي گفت:اعتباربرآوردشده براي انتقال آب كشكان براي تامين آب باغات زيودار10ميلياردريال است كه ازمحل اعتبارات محلي جهادكشاورزي 2000ميليون ريال درنظرگرفته شده كه براي اجراي طرح كافي نيست.فريدون رشيدي افزود:اگراين امرمحقق نشودباغات خشك شده وضربات زيادوجبران ناپذيري برپيكره اقتصادشهرستان پلدخترواردخواهدشد.

در طی سالهای اخیر در اثر خشکسالیهای متوالی، آبدهی مادیان رود که منبع تامین آب باغات روستاهای منطقه زیودار است به شدت کاهش یافته ، بطوریکه طی پنج سال گذشته، در فصول آبیاری و برداشت محصول ، بعلت کاهش شدید آبدهی رودخانه، بخشی از باغات پائین دست در آستانه خشک شدن قرار می گیرد و درگیریهای محلی بین حقابه بران بالادست و پایین دست بر سر تقسیم و توزیع آب در منطقه رخ می دهد.  بر اساس آمار ایستگاه هیدرومتری برآفتاب، میزان آبدهی مادیان رود در بهمن ماه سالجاری، معادل 520 لیتر در ثانیه بوده که در مقایسه با دوره مشابه سال قبل که 720 لیتر در ثانیه  بود، 27 درصد کاهش و نسبت به دوره آماری بلند مدت که 2590 لیتر در ثانیه،حدود 80 درصد کاهش را نشان می دهد.

اثرات خشکسالی در منطقه زیودار به یک چالش غیر قابل انکار تبدیل شده و این چالش بعلت کاهش بارندگیها ، هرساله جدی تر می شود؛ لذا با توجه به ادامه روند کاهش بارندگیها در سال جاری آبی و تاثیر مستقیم آن در کاهش آبدهی رودخانه مادیانرود ، پیش بینی می شود تا پایان شهریور ماه بعلت پیک مصرف ، افزایش دما و تبخیر شدید، باغات انجیر زیودار با کمبود شدید آب مواجه خواهند شد .به همين علت  7 روستا در منطقه زیودار شامل 581 خانوار با جمعیتی حدود 2700 نفرنیز با کمبود شدید آب شرب مواجه اند و در شبانه روز بین 1 تا 2 ساعت آب در اختیار دارند که لازم است قبل از شروع فصل گرما ، تمهیدات لازم جهت حل مشکل کم آبی آنها بکار گرفته شود.

لزوم آمادگی جهت عبور از شرایط کم آبی  باغات منطقه زیودار امری ضروری است که در کوتاه مدت با اجرای طرح انتقال آب با استفاده پمپاژ موقت از رودخانه کشکان قابل حل است. اجرای طرح مدیریت خشکسالی و انتقال آب از رودخانه کشکان جهت جبران کمبود آب باغات زیودار نیازمند منابع مالی است و دستگاههای اجرایی ذیربط در شهرستان ، اعتبار و امکاناتی جهت حل مشکل موصوف در اختیار ندارند. لذا  دستگاههای اجرایی استانی از جمله سازمان جهاد کشاورزی ، شرکت آب منطقه ای، شرکت آبفار و ستاد حوادث استانداری لرستان، تا فرصت باقیست لازم است با تامین اعتبار، مشکل کم آبی باغات و آب شرب منطقه را مدیریت و حل كنند.